PFAS
PFAS in drinkwater: wat kan een waterfilter doen?
PFAS in drinkwater krijgt steeds meer aandacht. Ook bij WereldWater ontvangen wij steeds vaker vragen van klanten die willen weten of een waterfilter PFAS uit het drinkwater kan reduceren en welk type filter hiervoor het meest geschikt is.
Het korte antwoord is: ja, hoogwaardige actiefkoolfilters kunnen verschillende PFAS-verbindingen aanzienlijk reduceren. Dat geldt dus ook voor verschillende reguliere EWO filtercartridges met geperste actieve kool. De concentratie hoeveelheid en duur van die reductie verschilt echter per PFAS-verbinding en per filtermateriaal.
Wanneer PFAS slechts één van de stoffen is die u uit uw drinkwater wilt reduceren, kan een reguliere hoogwaardige EWO actiefkoolcartridge daarom al een zeer interessante oplossing zijn. Wanneer maximale en specifiek onderbouwde PFAS-reductie het belangrijkste doel is, adviseren wij de Premium GFP P200 filter cartridge.
Wat zijn PFAS?
PFAS staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Het is een zeer grote groep chemische stoffen die moeilijk afbreekbaar zijn en daardoor langdurig in het milieu aanwezig kunnen blijven. PFAS komen onder andere via voedsel en drinkwater in het lichaam terecht. De aandacht voor deze stoffen is de afgelopen jaren sterk toegenomen.
Kunnen gewone actiefkoolfilters PFAS reduceren?
Ja.
Hier ontstaat soms verwarring. Een filter hoeft niet specifiek als “PFAS-filter” te zijn ontwikkeld om bepaalde PFAS-verbindingen te kunnen reduceren. Hoogwaardige geperste actieve kool heeft een zeer groot intern oppervlak. Organische stoffen kunnen zich aan dit oppervlak hechten. Dit proces heet adsorptie. Verschillende PFAS-verbindingen kunnen eveneens door actieve kool worden geadsorbeerd. Daarom kunnen ook de reguliere EWO filtercartridges met hoogwaardige actieve kool een relevante bijdrage leveren aan het reduceren van PFAS in drinkwater. De werking is echter niet voor iedere PFAS hetzelfde.
Over het algemeen zijn sommige langketen-PFAS gemakkelijker door actieve kool vast te houden dan zeer korte of mobiele PFAS-verbindingen. Daarnaast neemt de beschikbare adsorptiecapaciteit geleidelijk af naarmate een filter meer stoffen heeft opgenomen. De uiteindelijke reductie hangt onder andere af van:
het type PFAS;
de concentratie PFAS in het ingaande water;
de hoeveelheid en kwaliteit actieve kool;
de contacttijd met het filtermateriaal;
het waterverbruik;
de doorstroomsnelheid;
andere stoffen die eveneens door de actieve kool worden geadsorbeerd;
en de mate waarin de cartridge verzadigd raakt.
Een reguliere hoogwaardige actiefkoolcartridge moet daarom niet worden gezien als een filter dat “niets tegen PFAS doet”. Integendeel: er kan een aanzienlijke PFAS-reductie plaatsvinden. Alleen is de prestatie bij bepaalde PFAS-verbindingen minder langdurig of minder voorspelbaar dan bij een filtermateriaal dat specifiek op PFAS is gericht.
De reguliere EWO filtercartridges
EWO maakt gebruik van filtertechnologie van de Duitse fabrikant Carbonit. Verschillende EWO cartridges bevatten een hoogwaardig geperst actiefkoolblok. Door deze productiewijze bevat de cartridge relatief veel actieve kool in een compacte structuur. Hierdoor ontstaat een grote adsorptiecapaciteit voor uiteenlopende organische verontreinigingen. Dat is belangrijk, omdat PFAS eveneens tot de organische chemische verontreinigingen behoort. De reguliere EWO actiefkoolcartridges zijn daarom breed inzetbaar voor drinkwaterfiltratie. Ze zijn niet uitsluitend ontwikkeld voor één specifieke verontreiniging, maar reduceren een breed spectrum aan ongewenste stoffen. PFAS kan daar dus óók onder vallen.
Wat laat onderzoek met de GFP Premium zien?
In 2026 werd bij het Institute for Sanitary Engineering, Water Quality and Waste Management (ISWA) van de Universiteit Stuttgart onderzoek uitgevoerd naar Carbonit-filtermaterialen. Daarbij werd onder andere de reguliere GFP Premium actiefkoolcartridge onderzocht met verschillende PFAS-verbindingen. De resultaten zijn belangrijk, omdat ze bevestigen dat een conventioneel hoogwaardig Carbonit actiefkoolblok daadwerkelijk PFAS uit het water kan reduceren. Tijdens de test werd bijvoorbeeld PFBS gedurende de test zeer sterk gereduceerd. Ook PFOA en PFHxA werden aanvankelijk sterk gereduceerd. Naarmate er meer water door de cartridge stroomde, trad bij deze verbindingen echter geleidelijk doorbraak op. Dit is precies het gedrag dat bij adsorptiefilters verwacht kan worden: zolang voldoende adsorptieplaatsen beschikbaar zijn, kan de reductie zeer hoog zijn. Naarmate het filtermateriaal verder wordt belast, kan bij bepaalde stoffen de reductie afnemen. TFA bleek aanzienlijk moeilijker met uitsluitend actieve kool te reduceren. Dat betekent dus nadrukkelijk niet dat een gewone actiefkoolcartridge geen PFAS verwijdert. De test laat juist zien dat er wel degelijk PFAS-reductie plaatsvindt, maar dat de capaciteit en standtijd sterk afhankelijk zijn van het specifieke type PFAS.
Wanneer is een gewone EWO cartridge een goede keuze?
Wanneer u vooral een breed inzetbaar drinkwaterfilter zoekt en PFAS één van meerdere aandachtspunten is, blijft een reguliere EWO actiefkoolcartridge een uitstekende keuze. De actieve kool is namelijk niet uitsluitend actief tegen PFAS, maar kan tegelijkertijd uiteenlopende organische stoffen en ongewenste smaak- en geurstoffen adsorberen. U profiteert daarmee van een breed filterprincipe, waarbij PFAS-reductie onderdeel is van de totale werking. Voor veel gebruikers zal dit al een passende keuze zijn.
Waarom bestaat er dan een Premium GFP P200?
PFAS is geen enkele stof, maar een zeer grote groep verschillende verbindingen. Sommige PFAS laten zich goed door conventionele actieve kool adsorberen. Andere, met name bepaalde kortketen- en zeer mobiele verbindingen, zijn lastiger langdurig vast te houden.
Daarom is de Premium GFP P200 filter cartridge ontwikkeld als een meer gespecialiseerde oplossing. Deze cartridge combineert: een hoogwaardig geperst actiefkoolblok + een specifiek P200-adsorbermateriaal. Het actievekoolblok vormt daarbij al een eerste sterke filtratiestap. Het aanvullende P200-materiaal is vervolgens specifiek ontwikkeld om zowel kort- als langketen-PFAS efficiënter te adsorberen. De P200 vervangt de werking van actieve kool dus niet, maar vult deze juist aan.
Wat liet het P200-onderzoek zien?
In hetzelfde onderzoek werd de combinatie met P200 gedurende ongeveer 3.000 liter getest. De gemeten reducties waren:
PFOA: >99,9%
PFBS: >99,9%
PFHxA: >99%
TFA: circa 55%
Het belangrijkste verschil met alleen actieve kool was niet uitsluitend de hoge beginreductie, maar vooral dat deze reductie tijdens de onderzochte hoeveelheid water veel stabieler bleef. Dat maakt de P200 voor ons de beter onderbouwde keuze wanneer PFAS-reductie het primaire doel van de klant is.
En PFOS?
Ook het P200-adsorbermateriaal is afzonderlijk onderzocht in een test volgens een NSF-53-testprotocol. Daarbij werden onder andere PFOA, PFOS, PFNA, PFHpA en PFBS meegenomen. De fabrikant positioneert de GFP P200 daarom specifiek voor reductie van zowel kort- als langketen-PFAS, waaronder PFOA en PFOS.
Welke cartridge adviseren wij?
Bij WereldWater maken we daarom bewust onderscheid tussen twee situaties.
PFAS is één van meerdere aandachtspunten
Dan kan een hoogwaardige reguliere EWO actiefkoolcartridge een uitstekende keuze zijn. Deze cartridges hebben een hoge adsorptiecapaciteit en kunnen wel degelijk verschillende PFAS-verbindingen reduceren, naast vele andere ongewenste stoffen.
PFAS is uw belangrijkste aandachtspunt
Wanneer iemand specifiek vraagt: “Ik wil vooral mijn blootstelling aan PFAS via drinkwater zo ver mogelijk reduceren”, adviseren wij op basis van de huidige onderzoeksgegevens de: Premium GFP P200 filter cartridge. Hiermee kiest u niet alleen voor de algemene werking van een hoogwaardig actiefkoolblok, maar tevens voor een aanvullend adsorbermateriaal dat specifiek voor PFAS is ontwikkeld.
Geen zwart-witverhaal
Het is dus niet zo dat een gewone EWO cartridge geen PFAS reduceert en alleen de P200 dit kan. Een betere uitleg is:
Reguliere hoogwaardige EWO actiefkoolcartridges kunnen verschillende PFAS-verbindingen aanzienlijk reduceren. De Premium GFP P200 voegt daar een specifiek PFAS-adsorbermateriaal aan toe, waardoor vooral bij PFAS als hoofddoel een beter onderbouwde en langdurigere reductie wordt bereikt.
Dat onderscheid vinden wij belangrijk, omdat wij klanten zo eerlijk mogelijk willen informeren over wat verschillende filtertechnieken wel en niet kunnen.
Belangrijk om te weten
Geen enkel adsorptiefilter heeft een onbeperkte capaciteit. De uiteindelijke prestaties en levensduur hangen onder andere af van de samenstelling van het lokale drinkwater, de PFAS-concentraties, het waterverbruik en andere stoffen die tegelijkertijd worden geadsorbeerd. Daarom spreken wij bij WereldWater bewust over reductie van PFAS en niet over de garantie dat iedere denkbare PFAS-verbinding onder alle omstandigheden volledig wordt verwijderd.
Wilt u vooral PFAS reduceren of wilt u weten welke EWO filtercartridge het beste past bij uw situatie? Neem gerust contact op met WereldWater. Wij helpen u graag bij het maken van de juiste keuze.
